Kể từ khi dự án nuôi tôm của Công ty TNHH nuôi trồng thủy sản Minh Phú (Công ty Minh Phú) ở xã Lộc An, huyện Ðất Ðỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đi vào hoạt động, hơn 10 ha đất "bờ xôi, ruộng mật", cho thu nhập mỗi năm từ 80 đến 100 triệu đồng của người dân chung quanh bị nhiễm mặn nặng. Lúa, màu và nhiều cây trồng khác đều bị chết hàng loạt. Thiệt hại về kinh tế là rất lớn.
Một hộ dân ở ấp An Bình, xã Lộc An, xót xa trước cánh đồng lúa bị chết vàng do nhiễm mặn.
Sáng 17-4, làm việc với phóng viên Báo Nhân Dân tại trụ sở UBND xã Lộc An, Chủ tịch UBND xã Trần Thanh Hùng cho biết: Thống kê mới nhất đến nay đã có khoảng 14 ha đất trồng lúa, màu và trồng rừng của người dân bị nhiễm mặn. Ðây chưa phải là con số cuối cùng, bởi việc thống kê của chính quyền địa phương vẫn đang tiếp tục. Những thiệt hại do tình trạng nhiễm mặn gây ra là rất lớn, ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của những hộ dân đang sinh sống và sản xuất trong vùng.
Có mặt tại cánh đồng lúa của các hộ dân tại tổ 19, ấp An Bình, xã Lộc An, chúng tôi chứng kiến cảnh nhiều ha lúa của người dân đã bị "cháy" vàng. Ðứng trước ruộng lúa hơn sáu sào, chết vàng hoe, anh Trần Văn Dũng, tổ 19, ấp An Bình, bức xúc: "Phần ruộng này trước đây mỗi năm tôi làm ba vụ, mỗi vụ hơn 5,5 tấn lúa. Nhưng kể từ khi Công ty Minh Phú đưa dự án nuôi tôm vào hoạt động đến nay, ruộng bị nhiễm mặn, chúng tôi không làm được vụ nào, mất trắng hoàn toàn". Theo người dân trong vùng, trước đây những cánh đồng tại khu vực này đều thuộc diện "bờ xôi, ruộng mật", người dân canh tác mỗi năm hai vụ lúa, một vụ màu, thu nhập bình quân từ 80 đến 100 triệu đồng/ha. Ông Nguyễn Hớn, tổ 19, ấp An Bình, cho biết: "Hơn 30 năm nay, người dân chúng tôi vẫn sống bình yên với nghề làm ruộng. Cuộc sống tuy không khá giả nhưng cũng đủ nuôi con cái ăn học và tích góp một phần phòng khi đau yếu, bệnh tật. Vậy nhưng, kể từ khi Công ty Minh Phú triển khai dự án nuôi tôm ở Lộc An đến nay, chúng tôi gần như trắng tay bởi cây trồng bị nhiễm mặn, chết hàng loạt".
Qua khảo sát của UBND xã Lộc An, đến nay đã có 14 ha đất bị nhiễm mặn do nước từ khu nuôi tôm của Công ty Minh Phú thấm sang. Số diện tích bị nhiễm mặn sẽ tăng cao gấp nhiều lần bởi hiện tại Công ty Minh Phú chỉ mới đưa vào hoạt động 24 trong tổng số hơn 320 ha diện tích ao nuôi. Dù thừa nhận việc triển khai dự án nuôi tôm gây nhiễm mặn, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của các hộ dân trong khu vực, nhưng phía Công ty Minh Phú, trong nhiều lần làm việc với chính quyền địa phương và các ban, ngành liên quan, vẫn không đưa ra được một kế hoạch cụ thể để khắc phục tình trạng trên, cũng như bồi thường những thiệt hại do phía công ty gây ra cho bà con nông dân trong khu vực.
Chủ tịch UBND xã Lộc An Trần Thanh Hùng khẳng định, việc nhiễm mặn gây thiệt hại nhiều ha lúa, hoa màu, ao nuôi của người dân quanh khu vực dự án nuôi tôm của Công ty Minh Phú đã được các ngành chức năng của huyện kiểm tra và kết luận cụ thể, trong đó có việc Công ty Minh Phú chưa lập báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án. Công ty cũng cần sớm khắc phục và có trách nhiệm với người dân. Chủ tịch UBND xã Lộc An cũng khuyến cáo người dân trong khu vực không tiếp tục gieo trồng, nuôi cá trên diện tích bị nhiễm mặn cho đến khi Công ty Minh Phú khắc phục xong tình trạng nhiễm mặn nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại về kinh tế.
Trước tình trạng nhiễm mặn do Công ty Minh Phú gây ra, UBND huyện Ðất Ðỏ đã đề nghị UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành thanh tra công tác bảo vệ môi trường đối với Công ty Minh Phú, chủ dự án nuôi tôm công nghiệp tại xã Lộc An; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp này lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường theo đúng quy định pháp luật. Mới đây, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã quyết định thành lập đoàn thanh tra về việc chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường đối với Công ty Minh Phú, do ông Nguyễn Thái Sinh, Chánh Thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường, làm Trưởng đoàn. Tuy nhiên, vấn đề cấp bách nhất hiện nay là chính quyền địa phương và các ngành chức năng cần sớm có giải pháp ổn định cuộc sống của các hộ dân trong khu vực, bởi hiện tại, mọi hoạt động sản xuất của người dân vùng nhiễm mặn đều đã bị ngừng trệ.
Bài và ảnh: LÊ ANH TUẤN